Er is een heel grote kans dat je ergens op een thema in je leven behoeftes hebt die niet passen bij de norm van de maatschappij. Bijvoorbeeld: je hebt veel tijd nodig voor overgangen en daarom ben je altijd te laat, omdat de maatschappij strakke tijden inricht. Of: je houdt veel meer van wandelen in de natuur dan van werken op vaste tijden, maar de huur van je appartement is nou eenmaal duur en je hebt niet voor niets gestudeerd. Of: je wilt eigenlijk tijd hebben voor vrienden en leuke dingen, maar je hoort nou eenmaal productief te zijn. Of: je houdt ervan dingen vanuit nieuwsgierigheid te leren die ontstaat in de praktijk, maar je moet nou eenmaal bepaalde vakken volgen op school en de hele dag stilzitten. Of: je voelt je elke dag weer anders en en wilt daardoor spontaan beslissen hoe je je dag inricht, maar we werken nou eenmaal met continue agenda’s en vaste afspraken. Of: je bent best wel blij met je leven, maar denkt steeds dat het je aan iets ontbreekt omdat je een partner hoort te hebben.

Al die dingen zijn op mij van toepassing, maar jij hebt vast nog vele aanvullingen op dit lijstje. En misschien ben je wel geneigd jezelf dan te blamen voor je ‘afwijking’. Waarom ben ik altijd te laat? Waarom ben ik incapabel? Waarom ben ik niet beter in X? Waarom ben ik altijd moe? Waarom kan ik niet een normale werkweek aan zoals iedereen? Waarom heb ik niet wat meer discipline? Waarom faal ik zo?

Die gedachtes zijn vaak door mijn hoofd gegaan, maar ik ben ook dwars. En dat houdt in dat ik probeer te kijken naar hoeverre ik echt faal, of dat het me aangepraat word dat ik faal. En ik kom steeds tot de conclusie dat ik niet kan geloven dat als ik gewoon mezelf ben en doe waar ik blij van word, ik slecht ben. En zo is langzaam het balletje gaan rollen en ben ik gaan kijken: waar komt die norm vandaan? En ben ik het met die norm eens? Wat is mijn offer om daaraan te voldoen, en heb ik het er voor over om af te wijken?

Zoals te laat komen. Ik kom gewoon altijd te laat. Dan kan ik mezelf elke keer dom vinden en boos zijn op mezelf en tegen mezelf zeggen dat ik een mislukkeling ben en iedereen teleurstel. Of ik kan luisteren naar wat ik nodig had op dat moment. Misschien wilde ik niet haasten, omdat ik behoefte had aan rust. Misschien wilde ik niet opstaan, omdat ik eigenlijk meer slaap nodig had. Misschien voelde ik me wel niet zo fit en kon ik minder hard fietsen. Misschien keek ik op tegen de afspraak en vertraagde die weerstand me. Misschien ben ik niet zo goed in tijdsinschattingen maken en heb ik vaak meer tijd nodig dan ik incalculeer. Misschien vind ik het moeilijk dat mijn schema van de dag al vaststaat en probeerde ik nog wat vrijheid te creëren.

Dit betekent niet dat ik zomaar overal te laat kan komen, maar wel dat ik kijk wat ik écht kan doen om te voorkomen dat ik anderen op deze manier steeds teleurstel. Misschien toch een uur later afspreken in de ochtend. Minder afspraken plannen op een dag. Rekening houden met waar ik zit in mijn menstruatiecyclus als ik iets plan. Vragen of ik later kan beginnen. Bij iemand thuis afspreken zodat diegene minder wacht. Durven te zeggen dat ik later ben. En als het dan toch een keertje mis gaat relativeren en mezelf vertellen dat ik de tijd mag nemen. Want de tijd nemen is een groot goed in deze wereld en ik ben dan toch al te laat.

Dit proces geldt voor mij in meerdere dingen, zoals bijvoorbeeld de norm dat je een fatsoenlijke baan hebt. Dat je iets ‘bent’, een werkrol hebt. Hoi ik ben Flip en ik ben dokter. Ik ben Soes en ik ben bloemist. Etc. Ik heb echter altijd weerstand gevoeld tegen werken. En wat definieert ‘werken’ dan? Een tijdsrovende verplichting aangaan in ruil voor geld. Dat is mijn definitie. Tuurlijk zijn er leuke banen, maar zodra het niet echt je favoriete bezigheid is en je liever iets anders aan het doen was ben je het puur aan het doen vanwege enerzijds een belofte en anderzijds geld. Niet werken geeft ons vaak een improductief, nutteloos en daarmee waardeloos gevoel. Gedachtes die ik daarbij kon hebben: ik stel niets voor. Ik draag niks bij aan de maatschappij. Ik verspil mijn leven. Ik ben egoïstisch. Ik ben lui. Mensen hebben altijd hard gewerkt, dus ik moet het ook kunnen. Ik faal, iedereen kan het behalve ik. Etc.

Maar steeds meer ben ik in gaan zien dat ík niet het probleem was, maar overtuigingen die heersen in de maatschappij. Het idee dat we van nature slecht en egoïstisch zijn en dat we onszelf moeten disciplineren om nog een beetje van waarde te zijn in dit leven. Het idee dat dwang en regelmaat nodig is om een succesvol leven te leiden. Dat het leven nou eenmaal niet draait om leuke dingen, maar de plicht roept. De plicht om jezelf nuttig te maken, voor anderen, en vooral: voor economische groei.

Ik kwam erachter dat ik me veel beter voelde als ik praktische uitdagingen had, met name in de natuur. Hier kwam ik niet achter door een zoveelste banentest te doen of in bed te piekeren wat ik moest doen met mijn leven. Ik kwam erachter doordat ik ging doen wat ik leuk vond en luisterde naar waar ik behoefte aan had. Ik wilde minder werken, en meer thuis zijn. En toen ik meer thuis was wilde ik meer naar buiten. Maar ik leerde wel dat er geen doel achter het ‘niet-werken’ hoefde te zitten. Ik nam geen pauze om uit te zoeken wat ik moest gaan doen. Ik leerde de situatie gewoon te accepteren, ik leerde te omarmen dat ik mezelf nergens toe hoefde te dwingen. Ik leerde dat productief zijn niet het doel was, en rust oké is. En dat in die rust complete acceptatie van mijn nutteloosheid nodig was. Ik moest accepteren dat ik bij wijze van misschien wel nooit meer iets nuttigs zou doen, en ik dan alsnog oké en waardevol was. Ik ben goed genoeg als ik rust. (Dat was een heel proces opzich hoor, mezelf waardevol leren vinden als ik niks doe).

En pas na die acceptatie kwam ik tot mijn kern. Wie ben ik, wat wil ik, wat is mijn missie. Want heus, iedereen wil zich productief en nuttig voelen op een moment. Maar zonder dwang, vanuit een natuurlijke behoefte om iets bij te dragen aan iets waar je hart sneller van gaat kloppen. Ik kwam erachter dat ik niet 80% van mij dagen wil besteden aan de financiële doelen van iemand anders. Ik wil buiten zijn, boeken lezen, leven in het moment en leven náár het moment. Dat betekent dat een vaste baan al afvalt, en daarmee geldzekerheid. Prima, dan maar simpeler leven want dan heb ik minder geld nodig en ben ik ook meer buiten. En zo, in kleine stapjes, kwam ik de tent terecht waar ik nu met koude vingers zit te typen, en heb ik een prima inkomen met een zzp-baan.

Ik ben bereid heel veel luxe op te geven in ruil voor vrijheid. En hoe minder luxe, hoe vrijer ik me voel. Ik geloof steeds minder in wat me aangepraat word, en krijg er welzijn en genot voor terug. Ik weet steeds beter dat voldoening voor mij zit in eenvoud en in het opbouwen van weerbaarheid. In stilte. In natuur. In het nu. En hoe kun je beter het nu ervaren dan in contact met de elementen? Onze wereld is ingericht op toekomstdenken, doelen behalen, agenda’s volplannen. Maar je hoeft niet mee te doen. Als je wilt leven in het nu heb je weinig nodig. Durf het eens, durf te zien wie je bent en wat je nodig hebt. Durf jezelf lief te hebben in al je behoeftes, hoe afwijkend ze ook lijken. Er zijn er meer zoals jij.