Het wildplukseizoen is begonnen! En zit meteen in haar hoogtepunt, want het stikt van de wilde blaadjes overal. En juist nu zijn ze mals; als de plant eenmaal gaat bloeien worden veel blaadjes te taai en niet meer eetbaar. Als je juist weer van de geneeskrachtige werking van een plant gebruik wilt maken, schijn je juist vlak voor de bloei de blaadjes te moeten plukken (uit boek: Heilzame Thee van Michaela Girsch). Maar ik leerde van Marry ook niet te panikeren als het om plukmoment gaat, want ‘half goed is óók goed’. Alleen taaie groenten zit je waarschijnlijk niet op te wachten, en bij sommige planten zoals speenkruid is het ook slecht voor je om ze te eten na de bloei!

Wilde ui en knoflook

Het vroege voorjaar is hét seizoen voor daslook: een groen blad dat ontzettend lekker naar ui meets knoflook smaakt. In het VK overvloedig, letterlijk overal waar je gaat zie of ruik je daslook. Er is geen ontkomen aan! In Nederland is ze moeilijker te vinden, en heeft zij zelfs een tijd op de rode lijst gestaan (= verboden te plukken vanwege schaarste). Inmiddels niet meer, maar ik had nog nooit daslook in de buurt gevonden.

Kraailook, daarentegen, zie ik overal. Ik laat twee keer per week een hondje uit in de polder als bijbaantje en tot mijn verrassing zag ik haar daar opeens! Ik ken de plant eigenlijk niet zo goed en toch wist ik het meteen. Het lijkt op bieslook en groeit tussen gras, dus je moet het net even weten. Maar de tint groen is nét wat blauwer dan gewoon gras, die wat meer geelgroener is. En daarom valt ze op. Lange holle sprieten, ruikt naar ui. Er zijn ook wel wat narcisachtige plantjes die erop lijken, dus check je business. Ruikt de plant echt naar ui of heb je al aan een andere plant geroken en ruiken je vingers ernaar?

Ik plukte een flinke bos en legde het te drogen boven mijn bed. Want, drogen moet in een donkere en droge ruimte en ik heb maar een klein kamertje waar het hoekje met mijn bed de enige geschikte ruimte is. Gevolg: ’s nachts lekker genieten van een uienlucht, hahaha. Alleen, toen de plantjes droog waren rook het totaal niet meer naar ui, maar gewoon naar hooi. In boeken lees ik wel dat het een prima plant is om te drogen. Wellicht te traag gegaan en daardoor een en ander aan smaak verloren?

Ondertussen liep ik op een dag een rondje met mijn zus’ half jaar oude baby in de draagzaak door de wijk van mijn ouders. Het was zonnig de afgelopen weken en ik wilde hem juist een beetje uit de zon houden, dus koos voor schaduwrijke paadjes. Een paadje langs een sloot, waar ik al eeuwen niet had gelopen, bleek daar ideaal voor. En wat zie ik daar? Daslook, en véél! De dag erop ben ik met mijn peuternichtje gaan plukken. Waarschijnlijk lopen hier heel wat hondjes te piesen, maar een beetje water en azijn en het probleem is verholpen. Sowieso moeten we dat gevaar maar ‘relativeren’. Als je wel eens niet-biologische groenten koopt zit het waarschijnlijk vol met pesticiden en zo niet lopen daar ook dieren rond. Of wordt het met koeienpoep bemest. Dus ik maak me niet zoveel zorgen over hondenkak. Vorig jaar reed ik met mijn moeder naar Groningen en zagen we onderweg enorme aardappelvelden langs de snelweg. Nou, ik denk dat ik nog 10x liever een aardappel met hondenpies eet dan die langs een snelweg groeit, haha.

Maar, hoe kun je nou optimaal gebruik maken van het relatief korte seizoen dat we gezegend zijn met daslook? Op insta kreeg ik leuke tips doorgestuurd. In een video van Foraged.by.Fern laat ze zien hoe je daslook inmaakt (beetje mengen met zout, even laten staan, kneden, en dan in eigen vocht in een potje met een gewichtje erop, 2 weken later ongeveer klaar). Of ze deed fijngesneden daslook in een ijsblokjesmal en goot daar gesmolten boter bij en vroor het dan in: ready to go knoflookboter om je groentes – of wat dan ook – in te bakken! Omdat ik even niet bij mijn ouders in de buurt was en wel weer kraailook tegen was gekomen, probeerde ik beide experimenten uit met kraailook. Het resultaat moet zich nog laten zien!

Look-zonder-look is overigens ook een erg lekker knoflookachtig plantje, maar iets milder. Lekker in een salade of op mozzarella-tomaat-spiesjes, wat ik vandaag maakte!

Kruidenzout

Vorig jaar ben ik voor het eerst begonnen met planten drogen. Ik heb geen idee hoe het moest en vond het zó interessant! Uiteindelijk sloot ik het seizoen af met potjes brandnetel, frambozenblad, duizendblad, moerasspirea, klein hoefblad bloem, heermoes, bijvoet, en nog meer. Het plan: er theetjes van zetten in de winter, als er weinig te wildplukken valt. Ik heb veel thee gezet, maar de voorraad bleek te groot voor mij alleen. Toen hoorde ik in een podcast over iemand die kruidenzout maakte als gemakkelijke verwerking van wildpluk en ook om het wat meer aan je dagelijkse voeding toe te voegen. Toevallig had ik nog een grote zak keltisch zeezout staan en dus flikkerde ik daar van alles bij: heermoes, brandnetelzaad, bijvoet, en de gedroogde kraailook ook al rook hij nu naar hooi, haha! Ik heb een enorme hoeveelheid, dus het plan is om het weg te geven. Maar ik vind dat nog een beetje eng. Ik vertrouw mezelf wel als het om plukken gaat, maar wat als ik tóch per ongeluk een foutje heb gemaakt?! Die verantwoordelijkheid naar anderen toe vind ik doodeng.

Daarentegen pluk ik wel continu plantjes met mijn nichtje en neefjes. Ze vinden het razend interessant. Ik probeer ze ook goed te wijzen op de giftige soorten, maar het is allemaal nog wat abstract voor ze. ‘Men’ zegt dat kinderen beter luisteren dan je denkt en ik was ook apetrots toen mijn broer me vertelde dat mijn neefje van 4 keihard op de remmen van zijn fiets was gaan staan toen ze kraailook tegenkwamen onderweg: ‘wist je dat dat plantje naar ui smaakt?!’.

Het is nog wel spannend, want ze stoppen nu ook steeds van alles in hun mond. Het schijnt wel dat de smaak van kinderen vrij goed aangeeft als het giftig is en ze het dan vaak zullen uitspugen. In de wildplukwereld lijkt men er vrij relaxed over en educatie over planten kan je er ook niet vroeg genoeg in gieten, toch?!

Zevenblad

Als je iéts nu moet plukken, is het zevenblad. De meeste mensen haten het, maar het is een bijzondere bladgroente. Weet wel: aan wilde smaken moet je vaak wennen. Het is niet doorgeselecteerd of gemodificeerd op beste smaak, maar soms juist erg bitter of wrang. Ik vind dat nu juist lekker en associeer het echt met voedzaamheid, avontuur, wildernis. Maar geef jezelf een paar kansen en knap niet meteen af op de eerste keer dat je een plantje eet. Bouw het ook op: ga geen salade eten van puur zevenblad, maar mix het met een frisse sla en komkommer en een zoete dressing bijvoorbeeld.

Zevenblad heeft nu super fris groen blad, probeer eens verschillende stadia uit om te knabbelen, dan merk je het verschil. De mini blaadjes die nog niet helemaal uitgevouwen zijn, zijn het ‘makkelijkst’ qua smaak. Mijn nichtje van 2 riep op de fiets ‘mag ik nog een zevenblad?!’.

Een man waar ik schoonmaak vertelde me dat hij de moestuin er weer van ging ontdoen, dus elke keer dat ik daar kom pak in mijn kans en pluk hondenplasvrij zevenblad. Wat de katten ermee hebben gedaan weet ik alleen niet, haha! Zevenblad is ook lekker om op te bakken. Of door de stamppot te roeren, samen met het bittere paardenbloemblad (geeft beetje hetzelfde effect als andijvie). Knip of snij hem dan wel wat fijner, want hij wordt wat taaier bij warm maken!

Wilde zaden

Ik ben zo superblij met de podcast van Lieve Galle, over wildplukken en kruidengeneeskunde. Echt ontzettend inspirerend en perfect vermaak tijdens mijn schoonmaakwerk. Ondertussen word ik er wel arm van, want van elke gast wil ik het boek wel hebben. Zo heb ik nu twee boeken van Laurette van Slobbe gekocht, en ze zijn zo fantastisch! Die over wilde bladgroentes kan ik echt aanraden, uniek in zijn soort. Deze gaat dieper in op allerlei wilde bladeren en hoe ze te verwerken.

In de bieb vond ik een boek over zaden telen, want dat is ook iets helemaal nieuws voor mij. Vorig jaar oogste ik voor het eerst zaden van de gewone berenklauw (ontiegelijk lekkere sinaasappelsmaak) maar had geen idee wanneer ze te oogsten. Als ze groen zijn? Bruin? Of is dat dan te laat? In dit boek las ik over hoe je zo laat mogelijk zaden wilt oogsten om opnieuw te planten, omdat ze dan zo lang mogelijk voedingstoffen op hebben kunnen nemen uit de plant. Ik trok daaruit zelf de conclusie dat als je ze wilt eten, je dus het beste langer kunt wachten om dezelfde reden. Maar, hé, nogmaals, half goed is ook goed ;)

Het is echt mijn droom om zaden te telen van wilde planten. Vorig jaar heb ik wat lupine, look-zonder-look en duizendblad geoogst, maar ik wist niet precies wat ik deed. Ik heb ze bewaard op mijn kamer, maar uit het boek bleek dat koele omstandigheden beter zijn omdat ze dan minder reservestoffen verbruiken. Waardoor ze weer meer kiemkracht behouden. Ik ga binnenkort ook weer voor een paar maanden weg, dus ik weet niet of ik ze gewoon uit zal strooien of dat het dan verloren zaak is.. Ik zal het dan in ieder geval nooit weten.

In dezelfde podcastserie is ook een aflevering met Veerle de Vos, die in België wilde zaden teelt en ook een open tuin heeft. Ik zou daar zoooo graag eens naar toe en van haar leren!

Geneeskrachtige planten

Ik word zo achterlijk blij van plantjes. En ik wil nog veel meer over ze leren en over hun bruikbaarheid. Mijn specifieke interesse heeft ook de geneeskrachtige werking. Want: hoezo proberen we eerst allerlei synthetische middelen en grijpen we pas naar kruiden als we het écht niet meer weten? Lieve Galle zegt in haar podcasts ook terecht: het zou andersom moeten zijn. Veel mensen stappen ook niet meteen naar de dokter met klachten en juist dat is de periode waarin milde geneesmiddelen al een rol kunnen spelen. Planten zijn geen wondermiddelen, maar hebben wel degelijk invloed. Koffie, die invloed voel je toch ook? En als je dood kan gaan van planten, kan je er toch ook heus wel van genezen? Planten doen iets met je lijf, dat is duidelijk.

Het is een ontzettend complex vakgebied en ik weet eigenlijk niet waar te beginnen, maar ik neem gewoon kleine stapjes. Zoals ik ook altijd met wildplukken heb gedaan. Toen ik begon, in 2019 ofzo, wist ik echt bar weinig. En ik heb gewoon heel natuurlijk en op een rustig tempo mijn kennis uitgebreid en weet nu behoorlijk wat. Eerst wat boeken, dan zelf proberen, dan eens een cursus. Zo gaat dat. Wat ik al wel boeiend vond om te horen is dat medicijnen vaak ook gewoon als voedsel ingenomen kunnen worden. Brandnetelsoep kan ook medicinaal zijn, natuurlijk. Of als interventie worden gebruikt bij een ijzertekort, of iets dergelijks (geen idee hoor). Het hoeven niet alleen maar tincturen, zalven of theetjes te zijn. En dat vind ik ook een razend interessante gedachte.

Voor de beginners

Wat ik een hele mooie tip vind die ik laatst hoorde, voor beginnende wildplukkers, is: verdiep je relatie met de planten die je al kent. Brandnetel is hartstikke makkelijk te identificeren en veel mensen kennen ook de paardenbloem wel. Er is recentelijk een heel boek over de paardenbloem uitgebracht, kun je nagaan! Deze twee plantjes vind je overal en zijn zo voedzaam en divers! Al zou je de rest van je leven alleen die twee wildplukken, heb je al een prachtige toevoeging aan je dagelijkse kost. Brandnetelsoep, brandnetelthee, paardenbloemsiroop, paardenbloemblad-salade, koffie van paardenbloemwortel, brandnetelzaad door brooddeeg, en ga zo maar door. Van beide planten kun je zelfs touw maken, en is helemaal niet zo moeilijk.

Lang leve planten. Mijn besties 🌱

P.s. Aan de plantjes die ik niet genoemd heb, sorry. Vogelmuur, kleefkruid, veldkers, dovenetel, look-zonder-look, en vast nog een hoop. Allemaal nu te plukken en te eten.